کوین اشتون (Kevin Ashton) از شرکت پروکتر اند گمبل (Procter & Gamble)، که بعدها به مرکز Auto-ID مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) پیوست، اصطلاح اینترنت اشیا (Internet of Things (IoT)) را در سال ۱۹۹۹ معرفی نمود. با این حال، مفهوم و کاربردهای عملی اینترنت اشیاء پس از محبوبیت اصطلاح انقلاب صنعتی چهارم (Industry 4.0) که توسط آلمان در سال ۲۰۱۲ معرفی شد، به ورطه عمل درآمد (D. R. Kiran, 2019).اینترنت اشیا (Internet of Things (IoT)) قرار است آینده اینترنت فعلی باشد (Sembroiz et al., 2018). اینترنت اشیا به عنوان بخشی از اینترنت آینده در نظر گرفته می شود و میلیاردها «چیز» ارتباطی هوشمند را در بر می گیرد (S. Li et al., 2015). IoT به عنوان یکی از محبوب ترین فناوری های حال حاضر، پیوسته کاربردهای فراوانی در حوزه های مختلف پیدا می کند و چشم انداز بازار بسیار گسترده ای دارد (Laghari et al., 2025). امروزه، اینترنت اشیا (IoT) را می توان یک الگوی تثبیت شده در نظر گرفت که در تمام جنبه های زندگی ما نفوذ می کند. تعداد دستگاه های متصل به مراتب از جمعیت جهان فراتر رفته است و انتظار می رود در چند سال آینده با سرعتی تصاعدی رشد کند (Sciullo et al., 2022).

اینترنت اشیا شامل مجموعه ‌ای از فناوری ‌ها برای پشتیبانی از ارتباطات و تعامل میان طیف گسترده ‌ای از دستگاه‌ ها و لوازم شبکه است (YIN et al., 2016). اینترنت اشیاء یک زیرساخت شبکه جهانی پویا (Dynamic global network infrastructure) با قابلیت‌ های خود پیکربندی (Self-configuring) مبتنی بر استانداردها و پروتکل ‌های ارتباطی متقابل است که اشیاء (Things) فیزیکی و مجازی در آن دارای هویت (Identity) و ویژگی (Attribute) بوده که با استفاده از رابط های هوشمند به عنوان یک شبکه اطلاعاتی یکپارچه عمل می کنند (Kiritsis, 2011; S. Li et al., 2012, 2015; Y. Li et al., 2012). در تعریفی دیگر، اینترنت اشیا به یک سیستم فنی اطلاق می شود که دستگاه های مختلف را به اینترنت متصل می کند تا اشتراک گذاری اطلاعات و مدیریت خودکار بین دستگاه ها را تحقق بخشد (Rath et al., 2024). اینترنت اشیا (IoT) یک جامعه شبکه شده است که در آن هر چیزی که پتانسیل اتصال، تعامل و تبادل اطلاعات را دارد به هم متصل می شود (Khanna & Kaur, 2020). این بدان معناست که برخلاف روش معمولی اتصال، که در آن فقط رایانه‌ ها و تلفن‌ های همراه در سطح جهانی به هم متصل بودند، اکنون می‌ توان انواع دستگاه‌ ها یا اشیاء را از طریق اینترنت به یکدیگر متصل کرد. بیشتر این دستگاه ‌ها دارای محرک ‌ها، حسگرهای تعبیه ‌شده و دستگاه ‌های ردیابی هستند که آنها را از طریق اینترنت به هم مرتبط می‌ کنند (Kariuki et al., 2025; Wang et al., 2021).

بطور کلی، اینترنت اشیا (IoT) یک شبکه سیستمی گسترده مبتنی بر اینترنت است و هدف نهایی آن دستیابی به تعامل بلادرنگ (Real time) بین اشیا، ماشین ها و انسان ها از طریق ابزارهای مختلف فناورانه پیشرفته است (Wang et al., 2021). اینترنت اشیا به عنوان یک زیست بوم (Ecosystem) در نظر گرفته می شود که شامل اشیاء هوشمند مجهز به حسگرها (Sensors)، فناوری های شبکه (Networking technologies) و فناوری های پردازشی (Processing technologies) است که بصورت یکپارچه در آمده و با هم کار می کنند تا محیطی را فراهم کنند که در آن خدمات هوشمند در هر مکان و زمانی به کاربران نهایی ارائه شود. امکانات و خدمات از طریق برنامه های کاربردی (Applications) متنوعی در محیط اینترنت اشیا به اجرا در می آیند. مهمترین ابزاری که توسط برنامه های IoT به دست می آید، نظارت (Monitoring) و در نتیجه تصمیم گیری فوری (Immediate decision making) برای مدیریت کارآمد است (Asghari et al., 2019). امروزه اینترنت اشیاء در حوزه های متعددی از جمله مراقبت های بهداشتی (Healthcare)، شهر هوشمند (Smart city)، شبکه های هوشمند (Smart grids)، انرژی (Energy) کاربرد پیدا کرده است (Asghari et al., 2019; Hassan et al., 2020).

منابع

Asghari, P., Rahmani, A. M., & Javadi, H. H. S. (2019). Internet of Things applications: A systematic review. Computer Networks, 148, 241–261. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.comnet.2018.12.008

Hassan, R., Qamar, F., Hasan, M. K., Aman, A. H., & Ahmed, A. S. (2020). Internet of Things and Its Applications: A Comprehensive Survey. In Symmetry (Vol 12, Number 10). https://doi.org/10.3390/sym12101674

Kariuki, P., Ofusori, L. O., & Goyayi, M. L. J. (2025). Internet of Things on Banking Processes in South Africa: A Systematic Reflection on Innovations, Opportunities and Challenges. Digital Business, 5(1), 100097. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.digbus.2024.100097

Khanna, A., & Kaur, S. (2020). Internet of Things (IoT), Applications and Challenges: A Comprehensive Review. Wireless Personal Communications, 114(2), 1687–1762. https://doi.org/10.1007/s11277-020-07446-4

Kiran, D. R. (2019). Chapter 35 – Internet of Things (D. R. B. T.-P. P. and C. Kiran (red); bll 495–513). Butterworth-Heinemann. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/B978-0-12-818364-9.00035-4

Kiritsis, D. (2011). Closed-loop PLM for intelligent products in the era of the Internet of things. Computer-Aided Design, 43(5), 479–501. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.cad.2010.03.002

Laghari, A. A., Li, H., Shoulin, Y., Jumani, A. K., Khan, A. A., & Dahri, F. H. (2025). Internet of Things for gaming: A review. Entertainment Computing, 52, 100910. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.entcom.2024.100910

Li, S., Xu, L. Da, & Zhao, S. (2015). The internet of things: a survey. Information Systems Frontiers, 17(2), 243–259. https://doi.org/10.1007/s10796-014-9492-7

Li, S., Xu, L., Wang, X., & Wang, J. (2012). Integration of hybrid wireless networks in cloud services oriented enterprise information systems. Enterprise Information Systems, 6(2), 165–187. https://doi.org/10.1080/17517575.2011.654266

Li, Y., Hou, M., Liu, H., & Liu, Y. (2012). Towards a theoretical framework of strategic decision, supporting capability and information sharing under the context of Internet of Things. Information Technology and Management, 13(4), 205–216. https://doi.org/10.1007/s10799-012-0121-1

Rath, K. C., Khang, A., & Roy, D. (2024). The role of Internet of Things (IoT) technology in Industry 4.0 economy. In Advanced IoT technologies and applications in the industry 4.0 digital economy (bll 1–28). CRC Press.

Sciullo, L., Gigli, L., Montori, F., Trotta, A., & Felice, M. D. (2022). A Survey on the Web of Things. IEEE Access, 10, 47570–47596. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2022.3171575

Sembroiz, D., Ricciardi, S., & Careglio, D. (2018). Chapter 10 – A Novel Cloud-Based IoT Architecture for Smart Building Automation. In M. Ficco & F. B. T.-S. and R. in I. D.-C. S. and C. N. Palmieri (Reds), Intelligent Data-Centric Systems (bll 215–233). Academic Press. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/B978-0-12-811373-8.00010-0

Wang, J., Lim, M. K., Wang, C., & Tseng, M.-L. (2021). The evolution of the Internet of Things (IoT) over the past 20 years. Computers & Industrial Engineering, 155, 107174. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.cie.2021.107174

YIN, Y., Zeng, Y., Chen, X., & Fan, Y. (2016). The internet of things in healthcare: An overview. Journal of Industrial Information Integration, 1, 3–13. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.jii.2016.03.004